روان شناسانه
نویسنده: سعید فرمانی - ۱۳٩٢/۸/۳

چند ماهی است که به اتّفاق همسرم در شهر تبریز ساکن شده‌ایم. شهری با مردمانی عمدتاً سخت‌کوش و متعهّد که برخلاف آنچه شنیده می‌شود آدرس‌ها را هم درست می‌دهند و در بسیاری مواقع تا از درک صحیح شما اطمینان حاصل نکنند، همچنان به توضیح دادن ادامه می‌دهند. البته آنچه که من در این چند مدّت درک کرده‌ام گویای این است که بسیاری از افراد مسن و کم‌سواد تبریزی در فارسی صحبت کردن مشکل دارند و هنگامی که فارسی صحبت می‌کنند دچار استرس شده و هرچه سریعتر می‌خواهند مکالمه را به اتمام برسانند، لذا قادر به تفهیم طرف مقابل نیستند. این شاید یکی از دلایلی باشد که مردمان این شهر به بد آدرس دادن مشهور شده‌اند. البته باید به نصب نامناسب تابلوهای راهنمای شهری و پیچیدگی نقشه راه‌های شهری هم اشاره کرد. داخل پراتز هم بیان کنم فعّالیّت گروه‌های پان ترک در تبریز بسیار بیشتر از شهرهای آذری نشین دیگر است.

در شهر تبریز معمولاً با شما آذری حرف می‌زنند (حتی اگر فارسی صحبت کنید) مگر اینکه درخواست کنید فارسی صحبت کنند (انگار پیش فرضشان این است که همه زبان آذری را می‌فهمند). البته خدا را شکر من از نعمت حضور همسرم برخوردارم و دارم با کمک ایشان زبان آذری را هم به سرعت یاد می‌گیرم، البته با لهجه‌ای التقاطی از مردمان ارومیه و تبریز! تفاوت لهجه‌ای هم که بین تبریزی‌ها و مردمان ارومیه دیده می‌شود را می‌توان به تفاوت بین لهجه اصفهانی با لهجه تهرانی شبیه دانست. در خلال این یاد گرفتن‌ها هم ماجراهای جالبی اتفاق می‌افتد که تا مدت‌ها مرورش موجب خنده می‌شود.

متاسفانه تبریز به نسبت کلان شهر بودنش مکان تفریحی مناسبی ندارد، برای همین تا چند روز تعطیل گیر می‌آورند به شهرهای اطراف سرازیر می‌شوند. اما تبریز تا دلتان بخواهد بازار دارد. حتی می‌توان ادّعاد کرد یک چهارم تبریز بازار است!

از تجربیات جالب دیگری که من و همسرم به کرّات با آن مواجه شده‌ایم، احساس امنیّت گربه‌های اینجاست! با خیال راحت از بین پاهایت عبور می‌کنند و حتّی نیم نگاهی هم به تو نمی‌اندازند!!! گویی اعتماد کردن را یاد گرفته‌اند. البته این اعتماد در بین مردمان شهر تبریز هم دیده می‌شود.

برعکس مردمان ارومیه، تبریزی‌ها در مایحتاج زندگی معمولاً به رفع نیاز اکتفا می‌کنند، همچنین خیلی اهل خوش‌وبش و گرم گرفتن نیستند و اصطلاحاً "توی لاک خودشونن" در این ویژگی هم برعکس کرمانشاهی‌ها هستند.

زندگی در شهر تبریز با همه خوبی‌ها و بدی‌هایش تجربه خوبی است زندگی با مردمانی متفاوت و شیوه‌ای متفاوت. چیزهای بیشتری داریم یاد می‌گیریم و خاطراتی دارد رقم می‌خورد که سال‌ها در ذهنمان خواهد ماند.